Enkele gedachten voor een overweging op wereldmissiedag
De eerste lezing verhaalt hoe het volk Gods aangevallen werd door de vijand Amelek en zijn leger. Een vijand die zo machtig was dat het volk Gods moest vrezen voor zijn voortbestaan. We lezen dat Mozes was vastbesloten was. Hij wist dat ze mochten rekenen op de bescherming van God. Zolang hij zijn gebeden zou richten tot God Zolang hij zijn handen maar in de gebedshouding omhoog hield was het volk Gods aan de winnende hand.
De Vijand Amelek mag hier ook gelezen worden als het Kwaad dat ons mensen bedreigt. De bijbel is tenslotte in de eerste plaats een geloofsboek waarin opgeschreven is hoe God reddend met ons bezig is. En dat is ook de betekenis van het verhaal van de eerste lezing. Wij mensen worden aangespoord om te bidden, net zo als Mozes. En ook in het evangelie van vandaag horen we die boodschap.
Bidden, waar is dat nog goed voor hoor ik mijn leerlingen op school nog zeggen?
Je zou het je wel afvragen bij alle beelden en verhalen over oorlog en geweld die dagelijks op ons afkomen via de krant, televisie en internet. Er zijn zoveel mensen in de wereld die in diepe ellende leven. En God lijkt te zwijgen.
In de evangelielezing van vandaag geeft Jezus ons het voorbeeld van de weduwe en zegt ons dat we net als zij moeten volhouden. Dat we moeten volharden in het gebed. Wij moeten blijven bidden en de moed niet opgeven. Want zelfs de rechter in het evangelieverhaal, die zich van niets en niemand iets aantrok, bleek gevoelig voor de smeekbeden van de weduwe. Zij het dan om de ‘verkeerde’ reden: hij wilde gewoon van het gezeur af zijn. Hoeveel meer zal onze God, de rechtvaardige, dan wel niet naar ons horen en luisteren. Hij zal ons niet vergeten als wij standvastig blijven bidden en de moed niet opgeven
Maar helpt bidden?
Niet als je bidt om je eigen verantwoordelijkheid af te schuiven op God. Bidden neemt onze eigen verantwoordelijkheid voor het welzijn van deze wereld en haar bewoners niet weg. Zelf zullen we de handen uit de mouwen moeten steken en het niet alleen bij mooie woorden mogen laten. Maar als je zo druk bent met acties voor een betere wereld en de zorg voor je naaste, is het dan nog wel ‘nodig’ om te bidden? Wat voegt bidden toe, welke meerwaarde heeft het? Juist als we zo bezig zijn, als wij zoveel verantwoordelijkheid hebben als mensen voor elkaar en voor de schepping, ervaren we steeds meer dat we dat helemaal niet alleen kunnen. En wie alleen maar doet en nooit eens stilstaat, bij wat hij doet, is op een gegeven moment opgebrand. Actie kan niet zonder reflectie en meditatie Je moet niet alleen maar doen maar ook stil staan bij wat je doet en je afvragen wat er nog meer of misschien anders nodig is.
En dan is het van wezenlijk belang dat we in verbinding blijven staan met onze innerlijke bron, met God, met de boodschap van het evangelie, en met de Heilige Geest die ons inspireert om te doen wat er gedaan moet worden.
Dat kan door te bidden. Je kunt niet opkomen voor anderen zonder dat je in verbinding staat met je eigen bron. Met je eigen inspiratie. Bidden is een manier van in het leven staan, een levenshouding. Onze hoop en verlangen naar een betere wereld en een beter leven proberen we te verwoorden in gebed tot God. Of we bidden zonder woorden. In de stilte kun je luisteren naar Gods stem, naar Gods Woord. Moeder Theresa werd eens gevraagd wat gebed voor haar was. “als ik bid, zei ze, probeer ik stil te zijn van binnen en probeer ik te luisteren naar God” ‘en wat hoor je dan?’ , was de vervolgvraag “ ik hoor meestal niets, maar vaak groeit in de stilte in mij wel het besef wat ik moet doen”
Albert Schweitzer heeft ooit een prachtige uitspraak gedaan over bidden: “ “Gebeden veranderen de wereld niet, maar ze veranderen mensen, en mensen veranderen de wereld.”
Paus Franciscus schreef kort voor zijn overlijden in zijn Boodschap voor deze Missiezondag 2025 over bidden: De missionarissen van hoop zijn mannen en vrouwen van het gebed, want “de mens die hoopt is een biddende mens”
Door te bidden houden we de vonk van hoop die God in ons heeft ontstoken brandend, zodat het een groot vuur kan worden dat alles om ons heen verlicht en verwarmt,
Vandaag vieren we missiezondag. We zijn ‘Missionarissen van Hoop’, dat is het thema van Missiezondag dit jaar.
Ons denken over missie en missiewerk is in vergelijking met vroeger 60 jaar geleden toen ik op het seminarie opgeleid werd tot missionaris, ons denken over missiewerk is sinds die tijd nogal veranderd. Vroeger overheerste het idee dat we als kerk in het westen het geloof en onze stijl van geloven, onze waarden en normen naar de missielanden moesten brengen. Heel crue gezegd: de heidenen moesten bekeerd worden. Nu wil ik niet beweren dat alles van vroeger verkeerd is, mensen leefden met de opvattingen van toen en deden wat hen toen oprecht het beste leek. Maar er was door de bank genomen heel weinig oog voor de eigen vormen van religiositeit, voor de eigen manier van geloven van de plaatselijke inheemse bevolking. En nu met de inzichten van nu en kritisch kijkend naar het verleden, moeten we vaststellen dat we grote moeite hebben gehad, en nog steeds grote moeite hebben om los te komen van de opvatting dat wij het heel goed doen en dat de rest van de wereld veel van ons kan leren. En dat wij van de mensen in de derde wereld eigenlijk niets kunnen leren. Eigenlijk zijn we in dat opzicht blijven steken in het koloniale tijdperk.
Wellicht heeft dat te maken met de misvatting dat je meer bent als je meer hebt. Mensen die meer hebben zijn maar al te vaak geneigd om te denken dat ze meer zijn en daarom menen dat ze meer gelijk hebben.
De laatste pakweg zestig jaar zeg maar sinds het tweede Vaticaans concilie zijn we er steeds meer van bewust geworden dat de mensen in de – zeg maar – traditionele missielanden een eigen vorm van godsdienstige beleving hebben en een eigen manier van kerk zijn en een eigen manier van gelovig in de wereld staan.
Daarom staat de wereld missiemaand niet meer in de eerste plaats in het teken van wij rijken geven aan de armen, maar het is eerder zó dat kerken in de derde wereld en in de eerste wereld bereid zijn iets te leren van elkaars manier van geloven. Zo zie ik o.a. ook het werk in onze parochie van de paters SVD uit andere culturen.
Er zijn hier in de randstad ook groepen mensen uit allerlei windstreken ieder met hun eigen manier van geloofsbeleving. Ook hier in onze parochie En de vraag is kunnen we iets leren van elkaar ? Zijn we bereid open te staan voor elkaars vormen van godsdienstige beleving ?
De kerk is missionair Wij zijn als gelovigen van die kerk missionair . Wij zijn mensen met een missie. En wat betekent dat dan? In een wereld waar God zo afwezig lijkt. Waar religieus zijn vaak afgedaan wordt als iets van vroeger als iets waar een weldenkend mens zich niet meer mee bezig zou moeten houden. Hoe zijn we in deze wereld mensen met een missie ? Hoe uit zich dat? Op de Dam gaan staan met een bordje “Jezus Redt”, zoals sommigen doen ? Het is niet mijn keuze. Veel overtuigender is volgens mij onze manier van leven. Onze manier van leven moet zó zijn dat mensen zeggen: Kijk eens hoe ze om elkaar geven, hoe ze zorg hebben voor elkaar. Daar wil je bij horen . Zo staat het ook in de handelingen van de apostelen. De jonge kerk groeide, had een aantrekkingskracht op de mensen om hen heen, en velen sloten zich bij hen aan: want kijk eens hoe ze om elkaar geven, kijk eens hoe ze zorg dragen voor elkaar.
Laten we bidden dat we onze missie, onze zending op deze manier in ons leven waar kunnen maken.
Cees de Haan
