Overweging nav Jesaja 32, 14-18
In het kader van Vrede en Zorg voor de Schepping.
De profeet Jesaja schetst een verlaten schepping. Er is geen vrede omdat er onrecht heerste vanwege de verbroken relatie tussen God en de mensheid. Verwoeste steden en woestenijen getuigen van de destructieve menselijke activiteiten en oorlog. Wilde dieren vestigen zich er en de mens heeft er niks meer te zeggen. Paleizen en burchten worden verlaten, de landbouwgronden, bossen en oceanen verarmen. Jesaja beschrijft levendig wat de gevolgen zijn als mensen vervreemden van de schepping. Toch vindt er uiteindelijk een ommezwaai plaats. Want er wordt een geest over ons uitgegoten. En zal gerechtigheid vrede scheppen.
Vrede is meer dan alleen de afwezigheid van oorlog. Vrede omvat onze relatie met God, met onszelf, met heel de menselijke familie en de rest van de schepping. Jesaja ziet en ervaart dat in zijn visioen.
Door de geschiedenis heen hebben onze menselijke activiteiten bijgedragen aan de vernietiging van de schepping. Maar tegenwoordig lijkt het wel alsof we er zelfs oorlog tegen voeren. Onze overmatige consumptie, voortdurende vervuiling en onze wegwerpcultuur, ontbossing en mijnbouw in conflictgebieden, hebben niet alleen lokaal een negatieve impact, maar over de hele wereld. Sommigen dragen een grotere verantwoordelijkheid voor deze crisis: leiders die bepaalde bedrijfsmodellen en economische theorieën stimuleren en die winst boven duurzaamheid stellen.
De schepping vindt pas rust en kan zich misschien herstellen van de vergaande aantasting als het recht wordt hersteld. Volgens Jesaja kan wanneer gerechtigheid is bereikt een vreedzame schepping in zijn kielzog terugkomen waar Gods volk in harmonie met de natuur kan leven. Als er recht wordt gedaan, leidt dat tot vrede en wordt het land weer vruchtbaar: “De gerechtigheid brengt vrede; rust en veiligheid zijn haar vruchten.
“Mijn volk zal verblijven in een vredige woonplaats, in veilige woonplaatsen en in rustige rustplaatsen” Zo schetst Jesaja ook een hoopvol beeld. Dat is geen passief beeld. Want hoop is actief: het omvat gebed, actie en verzoening met de schepping en de Schepper.
Want alleen door verzoening met en gerechtigheid voor alle levende wezens, zal de schepping vrede vinden. Dan wordt het visioen van Jesaja waarheid. “De gerechtigheid brengt vrede; rust en veiligheid zijn haar vruchten.”
Laten we bidden voor en reageren op de kreten van gemeenschappen die land en bestaansmiddelen verliezen door oorlog, klimaatverandering of landroof en reageren op de kreten van hen die de last dragen van desastreuze industrie of schulden. We hebben daar namelijk allemaal een beeld bij. Zelf kan ik ontmoedigd raken door zulke beelden. Ze zijn zo heftig en groot.
Jesaja stelt dat we het niet alleen hoeven te doen. We krijgen ondersteuning voor een ommekeer: uit den hoge wordt de geest over ons uitgestort, zegt Jesaja.
De Heilige Geest leidt ons naar ecologische bekering en een dieper begrip van onze verbondenheid met alles wat geschapen is. Door de ontmoeting met Christus wordt onze denkwijze veranderd, omarmen we rechtvaardigheid en kunnen we deze waarden overdragen aan toekomstige generaties.
Kijken we naar onze kinderen en kleinkinderen. Zelf liep ik met Juna, mijn kleindochter van alweer 9 jaar oud, door het Flevopark. Ze vertelde dat ze niet kon liegen, dat ze altijd eerlijk was. Ze koos altijd meest simpele manier van denken, niet ergens omheen draaien en dicht bij zichzelf blijven. Ze benoemde dat wat ze nu nodig had om verder te kunnen met mensen en dieren om zich heen. En voor nu was dat leren hoe de vogels in het park heten en hoeveel we ervan zagen. Met een schrift, vogelgids en pen struinden we door het park zodat Juna de door ons gespotte vogels kon noteren. Ze benoemde dat de vogels evenveel ruimte in het park moesten hebben als wij mensen. De meerkoet en de reiger, de aalscholver, de meeuw en de wilde eend, het waterhoentje – allemaal hebben ze recht op schoon water om te zwemmen en schone lucht om te kunnen ademen en vliegen en bomen en struiken om te kunnen nestelen. Juna was bezig om zonder ingewikkeld denken te kiezen voor recht en ruimte voor de schepping.
“Gerechtigheid brengt vrede voort”. Gods vrede ontstaat wanneer we werken aan rechtvaardigheid, solidariteit, verzoening en harmonie met de schepping. Dit vergt wel geduld, begrip en vertrouwen.
De woestijn zal een boomgaard worden”. Vredesacties, zoals herbebossing, het schoonmaken van rivieren of het bouwen van waterputten, kunnen zelfs verdeelde groepen verenigen.
Hoewel de uitdagingen overweldigend kunnen lijken, kunnen we blijven hopen. Hoop voedt actie; door gebed, onderscheidingsvermogen en toewijding kunnen we een basis voor verandering creëren. Actie kan bestaan uit pleitbezorging, duurzaamheidsprojecten, opruimacties of voorlichting om te laten zien dat zorg voor de schepping centraal staat in ons geloof. Samenwerking is daarbij nodig.
Moge de Heilige Geest over ons worden uitgestort, zodat we samen kunnen werken aan vrede met de schepping.
Amen
Uschi Janssen